Ca dao, tục ngữ
Những câu nói ông bà để lại, gồm thành ngữ, tục ngữ và ca dao: ngắn, dễ nhớ mà chứa cả một bài học. Mỗi câu có ý nghĩa, ví dụ và câu tương đương trong tiếng Anh.Sayings handed down by our grandparents: idioms, proverbs and folk verse. Short and easy to remember, each holds a whole lesson. Every one comes with its meaning, an example and the English saying closest to it.
Thành ngữ tả người, tả vật19 câu: Khỏe như voi, chậm như rùa, ướt như chuột lột…
Thành ngữ về cảm xúc17 câu: Vui như Tết, tươi như hoa, như cá gặp nước…
Thành ngữ về tính nết18 câu: Hiền như Bụt, thẳng như ruột ngựa, gan vàng dạ sắt…
Thành ngữ về lời nói17 câu: Nói có sách, mách có chứng, ăn ốc nói mò, nói hươu nói vượn…
Thành ngữ về gia đình, bạn bè17 câu: Giống cha như đúc, máu chảy ruột mềm, cha nào con nấy…
Thành ngữ về học hành, làm việc17 câu: Chân cứng đá mềm, học một biết mười, đầu tắt mặt tối…
Thành ngữ về tiền bạc17 câu: Tích tiểu thành đại, năng nhặt chặt bị, thắt lưng buộc bụng…
Ai làm nấy chịuAi làm việc gì thì tự chịu trách nhiệm việc ấy.Whoever does it answers for it.
Ai ơi ăn ở cho lànhSống tốt, làm việc thiện là để dành phúc cho mai sau.Live kindly: good deeds are saved for later.
Ai ơi chẳng chóng thì chầyKiên trì thì sớm muộn cũng thành công.Keep at it and sooner or later you'll succeed.
Ai ơi chớ bỏ ruộng hoangĐất đai quý như vàng, đừng bỏ phí.Land is as precious as gold: don't let it go to waste.
Ai ơi chớ vội cười nhauXem lại mình trước khi chê cười người khác.Look at yourself before laughing at others.
Ai ơi đã quyết thì hànhĐã quyết làm thì làm đến nơi đến chốn.Once you decide, see it through to the end.
Ai ơi giữ chí cho bềnGiữ vững quyết tâm, dù người khác đổi ý.Hold on to your resolve, whatever others do.
Anh em khinh trước, làng nước khinh sauNgười nhà không quý nhau thì người ngoài cũng coi thường.If a family looks down on its own, others will too.
Anh em nào phải người xaAnh em hòa thuận thì cha mẹ vui lòng.When siblings get along, their parents are happy.
Anh em như thể tay chânAnh chị em gắn bó, luôn giúp nhau.Brothers and sisters stick together and help each other.
Ăn cây nào rào cây ấyBiết ơn và gắn bó với nơi giúp đỡ mình.Stay loyal to those who support you.
Ăn được ngủ được là tiênĂn ngon, ngủ yên là sung sướng nhất.Eating and sleeping well is the greatest happiness.
Ăn một bát cháo, chạy ba quãng đồngĐược một chút mà mất bao công sức.A tiny gain for a lot of effort.
Ăn một miếng, tiếng một đờiTham một chút mà mang tiếng xấu cả đời.A moment's greed, a lifetime's bad name.
Ăn ngay nói thật, mọi tật mọi lànhSống thật thà thì mọi việc đều tốt đẹp.Live honestly and all goes well.
Ăn nhạt mới biết thương mèoPhải tự trải qua cái khổ mới thông cảm người khác.Only after hardship do we understand others' pain.
Ăn no rồi lại nằm khoèoChế giễu người lười, chỉ thích ăn chơi.A laugh at the lazy, who only like to eat and play.
Ăn phải nhai, nói phải nghĩNghĩ kĩ trước khi nói.Think before you speak.
Ăn trông nồi, ngồi trông hướngBiết ý tứ khi ăn, khi ngồi.Mind your manners at the table and where you sit.
Bán anh em xa, mua láng giềng gầnHàng xóm ở gần là người giúp ta kịp lúc.A neighbour close by is the one who helps in time.
Bà còng đi chợ trời mưaGiúp đỡ người già yếu.Helping the old and frail.
Bầu ơi thương lấy bí cùngKhác nhau vẫn thương nhau, vì chung một nhà.Though different, love each other: you share one home.
Biết thì thưa thốt, không biết thì dựa cột mà ngheBiết thì nói, không biết thì lắng nghe.Speak when you know; listen when you don't.
Cái Bống là cái bống bangBé Bống ngoan, chăm giúp mẹ.Little Bống, a good girl who helps her mother.
Cái khó ló cái khônGặp khó khăn, người ta nghĩ ra cách hay.Hard times spark clever ideas.
Cái nết đánh chết cái đẹpTính nết tốt quý hơn vẻ đẹp bên ngoài.Good character outshines good looks.
Cái răng cái tóc là góc con ngườiRăng, tóc gọn gàng cho thấy người biết giữ gìn.Neat teeth and hair show you take care of yourself.
Cày đồng đang buổi ban trưaQuý hạt cơm, nhớ công người làm ra nó.Value every grain of rice and the work that made it.
Cá chuối đắm đuối vì conMẹ hi sinh tất cả vì con.A mother gives everything for her children.
Cá không ăn muối cá ươnKhông nghe lời cha mẹ thì dễ hư.Children who won't listen to their parents easily go wrong.
Cẩn tắc vô ưuCẩn thận thì không phải lo.Be careful and you'll have nothing to worry about.
Cây xanh thì lá cũng xanhCha mẹ sống tốt là để lại phúc cho con.Good parents leave goodness to their children.
Cha mẹ nuôi con biển hồ lai lángTình cha mẹ bao la; con hãy biết đền đáp.Parents' love is boundless; children should repay it.
Cha mẹ sinh con, trời sinh tínhMỗi người con có tính nết riêng.Every child has a nature of their own.
Chậm mà chắcLàm chậm mà chắc chắn còn hơn làm nhanh mà hỏng.Slow and sure beats fast and sloppy.
Chiều chiều ra đứng ngõ sauNỗi nhớ quê nhà, nhớ mẹ da diết.Deep longing for home and mother.
Chim khôn kêu tiếng rảnh rangNgười khôn nói năng nhẹ nhàng, dễ nghe.Wise people speak gently and pleasantly.
Chị em như chuối nhiều tàuChị em che chở nhau, đừng nặng lời với nhau.Sisters shelter each other and never speak harshly.
Chó treo mèo đậyCất giữ thức ăn cẩn thận.Put food away carefully.
Chớ thấy sóng cả mà ngã tay chèoGặp khó khăn lớn cũng đừng nản lòng.Don't lose heart when things get hard.
Chuồn chuồn bay thấp thì mưaNhìn chuồn chuồn bay mà đoán trời mưa hay nắng.Dragonflies tell the weather.
Con có cha như nhà có nócCha che chở cho con như mái nhà.A father shelters his children like a roof.
Con dại cái mangCon làm sai thì cha mẹ phải chịu tiếng.When a child does wrong, the parents bear the blame.
Con hơn cha là nhà có phúcCon giỏi hơn cha mẹ là điều đáng mừng.Children doing better than their parents is a blessing.
Con người có tổ có tôngAi cũng có cội nguồn; hãy nhớ tổ tiên.Everyone has roots; remember your ancestors.
Còn nước còn tátCòn hi vọng thì còn cố gắng.While there's hope, keep trying.
Con ơi muốn nên thân ngườiMuốn nên người, hãy lắng nghe cha mẹ.To grow into a good person, listen to your parents.
Có bột mới gột nên hồPhải có đủ điều kiện mới làm nên việc.You need the means to get the job done.
Có chí thì nênQuyết tâm và bền bỉ thì sẽ làm được.With a will that lasts, you will succeed.
Có đi có lại mới toại lòng nhauGiúp qua giúp lại thì mới vui lòng cả hai.Give and take keeps both sides happy.
Có làm mới có ănMuốn có cái ăn thì phải làm.To eat, you have to work.
Có thực mới vực được đạoPhải no đủ trước rồi mới lo được việc khác.First a full stomach, then everything else.
Công cha như núi Thái SơnNhớ công ơn và hiếu thảo với cha mẹ.Honour and care for your parents.
Cơm cha, áo mẹ, chữ thầyNhớ ơn cha mẹ, thầy cô, chăm học sẽ thành tài.Honour parents and teachers; study hard and you will succeed.
Của bền tại ngườiĐồ dùng bền hay không là do người giữ gìn.Things last as long as you take care of them.
Cười người chớ có cười lâuĐừng chế giễu người khác.Don't make fun of others.
Dao có mài mới sắc, người có học mới khônPhải học mới trở nên hiểu biết.Learning is what makes you wise.
Dao năng liếc năng sắcChăm luyện tập thì càng giỏi.Practice keeps you sharp.
Dĩ hòa vi quýHòa thuận là quý nhất.Harmony is what matters most.
Dục tốc bất đạtVội vàng quá thì không làm được việc.Haste makes waste.
Dù ai đi ngược về xuôiỞ đâu cũng nhớ ngày giỗ Tổ Hùng Vương.Wherever you are, remember the day of the Hùng Kings.
Dù ai nói ngả nói nghiêngGiữ vững ý mình, không ngả theo lời người khác.Stand firm, whatever others say.
Dù xây chín bậc phù đồCứu giúp một người quý hơn xây tháp lớn.Saving one person is worth more than building a great tower.
Đất có lề, quê có thóiMỗi vùng có phong tục riêng, nên tôn trọng.Each place has its own customs: respect them.
Đêm tháng năm chưa nằm đã sáng, ngày tháng mười chưa cười đã tốiMùa hè đêm ngắn, mùa đông ngày ngắn.Summer nights are short, winter days are short.
Đi cho biết đó biết đâyĐi nhiều nơi thì hiểu biết thêm.Travel and you'll learn.
Đi đâu mà vội mà vàngVội vàng thì dễ vấp ngã, hỏng việc.Rush, and you trip.
Đi một ngày đàng học một sàng khônĐi nhiều thì biết nhiều.Travel teaches a great deal.
Đói ăn rau, đau uống thuốcGặp khó thì có cách, ốm thì phải chữa.When hungry eat greens; when ill take medicine.
Đói cho sạch, rách cho thơmNghèo mấy cũng sống ngay thẳng, trong sạch.However poor, stay honest and decent.
Đói lòng ăn hột chà làNhịn phần mình để chăm cho mẹ già.Going without to care for an old mother.
Đố ai đếm được lá rừngCông cha mẹ nhiều không đếm xuể.A parent's love is beyond counting.
Được mùa chớ phụ ngô khoaiLúc sung sướng đừng quên người, vật đã giúp mình lúc khó.In good times, don't forget who helped you in bad times.
Đường đi hay tối, nói dối hay cùngNói dối mãi rồi cũng bị lộ.Lies always catch up with you.
Đường vô xứ Nghệ quanh quanhQuê hương đẹp như tranh vẽ.The homeland is as beautiful as a painting.
Gần mực thì đen, gần đèn thì rạngBạn bè và nơi ta ở ảnh hưởng nhiều đến ta.The company we keep shapes who we become.
Giàu lòng hơn giàu củaTấm lòng tốt quý hơn của cải.A kind heart is worth more than riches.
Giấy rách phải giữ lấy lềDù nghèo khó, vẫn giữ nếp sống tốt đẹp.Even when poor, keep your good ways.
Gieo gió gặt bãoLàm điều xấu thì nhận hậu quả còn lớn hơn.Do harm, and worse comes back to you.
Gieo nhân nào, gặt quả nấyLàm việc gì thì nhận kết quả của việc ấy.You reap what you sow.
Gió đưa cành trúc la đàCảnh Hà Nội xưa đẹp và yên bình.Old Hà Nội, peaceful and beautiful.
Gió mùa thu mẹ ru con ngủMẹ thức trắng đêm để con ngủ ngon.A mother stays awake all night so her child can sleep.
Học ăn, học nói, học gói, học mởPhải học cả cách cư xử trong từng việc nhỏ.Learn good manners in everything, even small things.
Học thầy không tày học bạnHọc ở bạn bè cũng rất quý.Learning from friends is precious too.
Khéo ăn thì no, khéo co thì ấmBiết chi tiêu khéo léo thì đủ đầy.Manage wisely and you'll have enough.
Không ai giàu ba họ, không ai khó ba đờiGiàu nghèo không mãi mãi, cuộc sống luôn đổi thay.Wealth and poverty never last for ever.
Không thầy đố mày làm nênBiết ơn và kính trọng thầy cô.Thank and respect your teachers.
Khôn ngoan đá đáp người ngoàiAnh em trong nhà đừng tranh giành nhau.Brothers and sisters shouldn't fight each other.
Kiến tha lâu cũng đầy tổGóp nhặt từng chút, lâu dần thành nhiều.Gather a little at a time and it adds up.
Làm người phải đắn phải đoLàm gì cũng phải suy nghĩ, cân nhắc kĩ.Think and weigh things carefully before you act.
Lá lành đùm lá ráchNgười có hơn giúp người đang khó khăn.Those who have more help those who have less.
Lên non mới biết non caoPhải tự trải qua mới hiểu công cha mẹ.Only by doing it yourself do you see what parents give.
Lời chào cao hơn mâm cỗMột lời chào lễ phép quý hơn cả quà ngon.A kind greeting is worth more than a feast.
Lời nói chẳng mất tiền muaLời hay chẳng tốn gì, hãy chọn lời mà nói.Kind words cost nothing; choose them well.
Lúa chiêm lấp ló đầu bờSấm đầu mùa mưa giúp lúa chiêm lớn nhanh.The first thunder helps the spring rice shoot up.
Lửa thử vàng, gian nan thử sứcKhó khăn cho thấy sức mạnh thật của con người.Hard times show what we're made of.
Mau sao thì nắng, vắng sao thì mưaĐêm nhiều sao thì mai nắng, ít sao thì mưa.Many stars tonight, sun tomorrow; few, rain.
Mất bò mới lo làm chuồngHãy lo trước, đừng đợi hỏng việc mới lo.Think ahead; don't wait for trouble.
Mất lòng trước, được lòng sauNói thật ngay từ đầu, về sau mới được tin quý.Be frank at first and you'll be trusted later.
Mẹ già như chuối ba hươngMẹ quý giá, ngọt ngào như những thứ ngon nhất.A mother is as precious and sweet as the best things.
Một cây làm chẳng nên nonĐoàn kết thì làm được việc lớn.Together we can do great things.
Một chữ cũng là thầy, nửa chữ cũng là thầyAi dạy mình dù một chút cũng là thầy.Whoever teaches you even a little is your teacher.
Một con ngựa đau cả tàu bỏ cỏMột người gặp nạn, cả tập thể cùng lo.When one of us suffers, we all care.
Một con sâu làm rầu nồi canhMột người làm xấu, cả nhóm mang tiếng.One bad apple spoils the bunch.
Một giọt máu đào hơn ao nước lãNgười thân gắn bó với nhau hơn người ngoài.Family ties are the strongest.
Một lần bất tín, vạn lần bất tinLừa dối một lần thì khó được tin lại.Lie once and you won't be believed again.
Một mặt người bằng mười mặt củaCon người quý hơn của cải gấp nhiều lần.People are worth far more than possessions.
Một mất mười ngờMất một thứ mà nghi ngờ bao nhiêu người.Lose one thing, suspect ten people.
Một miếng khi đói bằng một gói khi noGiúp người đúng lúc khó khăn thì quý vô cùng.Help given in need is worth far more.
Một nghề cho chín còn hơn chín nghềGiỏi hẳn một việc hơn biết qua loa nhiều việc.Master one skill rather than dabble in nine.
Một nụ cười bằng mười thang thuốc bổVui vẻ là liều thuốc tốt cho sức khỏe.Laughter is the best medicine.
Muốn ăn hét phải đào giunMuốn có gì thì phải chịu khó làm.If you want something, put in the work.
Muốn ăn thì lăn vào bếpMuốn có gì thì phải tự làm lấy.If you want something, do it yourself.
Muốn biết phải hỏi, muốn giỏi phải họcKhông biết thì hỏi, muốn giỏi thì học.Ask to know; learn to be good at it.
Muốn cho lúa nảy bông toMuốn kết quả tốt thì phải làm kĩ.Good results need careful work.
Muốn sang thì bắc cầu kiềuMuốn học giỏi thì phải quý trọng thầy cô.To learn well, respect your teachers.
Mưa dầm thấm sâuTừ từ mà bền thì thấm sâu.Slow and steady sinks in deep.
Ngày nào em bé cỏn conLớn lên nhờ cha mẹ, thầy cô, hãy đền đáp.We grow up thanks to parents and teachers: repay them.
Ngọc kia chuốt mãi cũng trònKiên trì mãi thì việc khó cũng thành.Keep at it and even hard things work out.
Ngó lên nuộc lạt mái nhàThương nhớ ông bà nhiều không kể xiết.We remember our grandparents more than we can count.
Người ta là hoa đấtCon người là điều quý giá, đẹp đẽ nhất.People are the finest flower of the earth.
Người thanh tiếng nói cũng thanhNgười tử tế nói năng nhẹ nhàng, tinh tế.Refined people speak gently and with care.
Người trồng cây hạnh người chơiLàm việc tốt là để lại điều quý cho mai sau.Good deeds are what you leave for those after you.
Nhà sạch thì mát, bát sạch ngon cơmGiữ sạch sẽ thì sống khỏe, ăn ngon.Keep things clean and life is healthy and pleasant.
Nhân vô thập toànKhông ai hoàn hảo cả.Nobody is perfect.
Nhập gia tùy tụcĐến đâu thì theo nếp sống nơi ấy.Wherever you go, follow the local ways.
Nhất nước, nhì phân, tam cần, tứ giốngTrồng lúa cần nước, phân, sự chăm chỉ và giống tốt.Rice needs water, manure, care and good seed, in that order.
Nhất thì, nhì thụcLàm đúng lúc là quan trọng nhất, rồi đến làm khéo.Timing first, then skill.
Nhiễu điều phủ lấy giá gươngNgười một nước phải che chở, thương yêu nhau.People of one country should shelter and love each other.
Nói lời phải giữ lấy lờiĐã hứa thì phải giữ lời.Keep your promises.
Nói ngọt lọt đến xươngLời nói nhẹ nhàng làm người ta nghe theo.Kind words win people over.
Nói phải, củ cải cũng ngheNói có lí thì ai cũng nghe theo.Reasonable words win everyone over.
Nực cười châu chấu đá xeKẻ nhỏ bé mà can đảm có khi thắng kẻ to lớn.The small and brave can sometimes beat the big.
Nước chảy đá mònKiên trì từng chút, việc khó mấy cũng xong.Keep at it bit by bit, and even hard things get done.
Nước lã mà vã nên hồTự tay làm nên sự nghiệp từ hai bàn tay trắng mới giỏi.Building something from nothing is true skill.
Nước xa không cứu được lửa gầnNgười ở xa khó giúp ngay khi có việc gấp.Help far away can't save you from trouble close by.
Ơn cha nặng lắm ai ơiCông ơn cha mẹ to lớn vô cùng.What our parents give us is immense.
Ở hiền gặp lànhSống tốt thì gặp điều tốt.Live kindly and good things come.
Phòng bệnh hơn chữa bệnhGiữ cho khỏi ốm còn hơn ốm rồi mới chữa.Prevention is better than cure.
Ráng mỡ gà, có nhà thì giữThấy ráng vàng như mỡ gà là sắp có bão, lo giữ nhà.A sky yellow as chicken fat means a storm: secure your home.
Ra đi mẹ có dặn dòTránh xa chỗ nguy hiểm, nhớ lời mẹ dặn.Stay away from danger, as Mother says.
Ra đường hỏi già, về nhà hỏi trẻBiết hỏi đúng người: người già biết nhiều, trẻ nhỏ nói thật.Ask the right people: the old know much, children tell the truth.
Rủ nhau đi cấy đi càyChăm làm hôm nay, ngày sau đủ đầy.Work hard today for a good life later.
Rủ nhau xem cảnh Kiếm HồNgắm cảnh đẹp, nhớ công người dựng nước.Admire the beauty and remember who built the land.
Sai một li, đi một dặmMột lỗi nhỏ có thể dẫn đến sai lầm rất lớn.A tiny mistake can lead to a huge one.
Sông có khúc, người có lúcĐời ai cũng có lúc lên lúc xuống.Life has its ups and downs.
Sức khỏe là vàngSức khỏe là thứ quý nhất.Health is your most precious treasure.
Tay bưng chén muối đĩa gừngĐã cùng nhau qua lúc khó thì đừng quên nhau.Those who shared hard times should never forget each other.
Tay làm hàm nhai, tay quai miệng trễChăm làm thì có ăn, lười thì đói.Work and you eat; idle hands go hungry.
Ta về ta tắm ao taNhà mình, quê mình là quý nhất.There's no place like home.
Tham thì thâmTham lam thì chuốc lấy thiệt.Greed brings its own harm.
Tháng bảy kiến bò, chỉ lo lại lụtTháng bảy thấy kiến bò lên cao là sắp lụt.Ants climbing in the seventh month warn of floods.
Tháng giêng là tháng ăn chơiMỗi tháng một việc, theo mùa mà làm.Each month its own work, following the seasons.
Thắng không kiêu, bại không nảnThắng thì đừng kiêu, thua thì đừng nản.Win without pride, lose without despair.
Thất bại là mẹ thành côngThất bại cho ta bài học để thành công.Failure teaches the lessons that lead to success.
Thua keo này, bày keo khácThua thì làm lại, đừng nản.If you lose, try again another way.
Thuốc đắng dã tật, sự thật mất lòngLời góp ý thật lòng tuy khó nghe nhưng có ích.Honest advice may hurt, but it helps.
Thức khuya mới biết đêm dàiPhải lâu ngày mới biết rõ lòng người.Only time shows a person's true heart.
Thương người như thể thương thânYêu thương, giúp đỡ người khác như chính mình.Love and help others as you would yourself.
Thương nhau củ ấu cũng tròn, ghét nhau quả bồ hòn cũng méoThương thì thấy cái gì cũng đẹp, ghét thì thấy cái gì cũng xấu.Love sees no faults; dislike sees nothing else.
Tích cốc phòng cơ, tích y phòng hànĐể dành từ lúc đủ để phòng lúc thiếu.Save in good times for hard times.
Tiên học lễ, hậu học vănHọc làm người tốt trước, rồi mới học chữ.First learn manners, then learn letters.
Tò vò mà nuôi con nhệnĐược nuôi lớn mà bỏ đi, không nhớ ơn.Raised with care, then gone without a thought.
Tốt danh hơn lành áoTiếng tốt quý hơn áo đẹp, của cải.A good name is worth more than fine clothes.
Tốt gỗ hơn tốt nước sơnTính nết quý hơn vẻ ngoài.Character matters more than looks.
Trăm hay không bằng tay quenBiết nhiều lý thuyết không bằng làm quen tay.Practice beats theory.
Trăm năm bia đá thì mònTiếng tốt hay xấu đều được nhớ rất lâu.A good or bad name lasts longer than stone.
Trăm nghe không bằng một thấyTận mắt thấy một lần hơn nghe kể trăm lần.Seeing once beats hearing a hundred times.
Trâu ơi ta bảo trâu nàyNgười và trâu cùng làm, chẳng ngại vất vả.Farmer and buffalo work together and never mind the toil.
Trèo cao, ngã đauHam điều quá sức, thất bại càng đau.The higher you climb, the harder you fall.
Trẻ cậy cha, già cậy conLúc nhỏ dựa vào cha mẹ, lúc già cha mẹ dựa vào con.When young we lean on parents; when old they lean on us.
Tre già măng mọcLớp trước già đi, lớp sau lớn lên thay.As the old grow old, the young grow up to take their place.
Tre non dễ uốnDạy từ lúc nhỏ thì dễ thành nếp.Good habits are easiest to learn when young.
Trên đồng cạn, dưới đồng sâuCả nhà cùng làm, mỗi người một việc.The whole family works together, each with a job.
Trồng cây có ngày ăn quảChịu khó hôm nay, mai sau được hưởng.Work now and you'll enjoy the fruits later.
Uống nước nhớ nguồnBiết ơn những người đã làm ra điều tốt đẹp cho mình.Be grateful to those who made the good things you enjoy.
Vàng thật không sợ lửaNgười ngay thẳng không sợ bị thử thách hay nghi ngờ.The honest have nothing to fear.
Việc hôm nay chớ để ngày maiLàm ngay việc của hôm nay, đừng lần lữa.Do today's work today; don't put it off.