Cày đồng đang buổi ban trưa
Mồ hôi thánh thót như mưa ruộng cày.
Ai ơi bưng bát cơm đầy,
Dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần.
Từ khó
- thánh thót: rơi từng giọt, đều đều.falling drop by drop.
- đắng cay: vất vả, cực nhọc.hardship, toil.
- muôn phần: rất nhiều, gấp bao nhiêu lần.many, many times over.
Ý nghĩa
Giữa trưa nắng, người nông dân vẫn cày ruộng, mồ hôi rơi như mưa. Mỗi hạt cơm dẻo thơm trong bát là bao nhiêu vất vả của họ. Vì thế, ăn cơm thì đừng bỏ phí, và hãy nhớ ơn người làm ra hạt gạo.At noon, in the hot sun, farmers are still ploughing, their sweat falling like rain. Every soft, fragrant grain in your bowl holds so much of their toil. So never waste your rice, and be grateful to the people who grew it.
Ví dụ
Thấy Nam ăn bỏ dở nửa bát cơm, bà đọc: "Ai ơi bưng bát cơm đầy, dẻo thơm một hạt, đắng cay muôn phần." Nam ăn hết bát.Seeing Nam leave half his rice, Grandma recited: "You who hold a full bowl of rice: each soft, fragrant grain holds a thousand hardships." Nam finished his bowl.
Trong tiếng Anh
Dịch sát chữ (word for word): Ploughing the field at high noon,
Sweat drips like rain on the ploughed land.
You who hold a full bowl of rice:
Each soft, fragrant grain holds a thousand hardships.
Câu tương đương (similar sayings): Waste not, want not.Câu tiếng Anh chỉ dạy đừng phí; câu ca dao còn nhắc công người làm ra hạt gạo.The English only says don't waste; the verse also honours the work behind every grain.